OLTP & OLAP NEDİR?

OLTP genellikle ilişkisel veri tabanları üzerine kurulmuş sistemlerdir. Sürekli transactional işlemler yani insert, update, delete gibi DML işlemlerini içeren veritabanıdır. Sistemlerin çoğu OLTP sistemini kullanır. On Line Transactional Processing(OLTP)

OLAP geniş çaplı iş veritabanlarını düzenlemek ve karar destek sistemini desteklemek için kullanılan bir teknolojidir. OLAP işlemleri işlemek yerine, sorgulama ve raporlama için en iyi duruma getirilmiş bir veritabanı türüdür.(OnLine Analytical Processing (OLAP))

OLTP sistemlerde sorgulama dili olarak TSQL kullanılırken, OLAP sistemlerinde MDX (MultiDimensional Expression) dili kullanılır.

OLAP sistemleri karar destek sistemlerinde kullanılır ve OLTP sistemlerine göre eş zamanlı birden fazla kullanıcıya daha performanslı sorgu sonucu verir.

OLAP KÜP NEDİR?

İş zekası platformlarında rapor oluşturmak için veri kaynakları olarak küp kullanılır. Küpler tablolar ve view’ lerden oluşur.

Karar destek sistemi, bir OLAP veritabanından veri çekme ve ardından bu veriyi iş akışına ya da sürece göre konuya hakim biçimde ele almak ve harekete geçmek için kullanabileceğiniz bilgiler elde etmek üzere çözümleme işlemidir.

OLTP sistemler geçmişe yönelik, birden fazla boyutta rapor oluşturmada, farklı bakış açılarında analiz yapmada zorlanırlar. Bu nedenle raporlama sistemlerinde OLAP tercih edilir. OLAP sistemlerinin hızlı çalışma sebebi, verilerin daha önceden hesaplanmış bir şekilde bulunmasıdır. OLAP istenilecek verileri yani ölçümleri (measure), istenilen boyutlarda (dimension) küp (cube) adı verilen ortamlarda tutar.

OLAP veritabanları iki temel veri türü içerir: konuya hakim biçimde iş kararları almak için kullandığınız sayısal veriler, miktarlar ve ortalamalar olan ölçüler ve bu ölçüleri düzenlemek için kullandığınız kategoriler olan boyutlar. OLAP veritabanları, verileri çözümlemek için bildiğiniz kategorileri kullanarak verileri pek çok ayrıntı düzeyiyle düzenlemenize yardımcı olur.

 

DYNAMICS AX OLAP KÜP-PERSPECTIVE ÖZELLİKLERİ

Ax üzerinde Küp oluşturma işlemleri AOT/Data Dictionary/Perspectives adımları ile oluşturulur. Perspective tablolar ve view’ lerden oluşur. Perspective’ lere ölçüm verilir, ölçüm demek raporun hangi şartlara göre çalışacağını, verinin tiplerini ve neye göre hangi verinin gelmesine karar verilmesi demektir.

Perspective Ölçüm Verme(Measure) ve Özellikleri;

Perspective’ in kullandığı tablolar veya view’ ların field özellikleri raporun çalışma biçimini etkiler. Properties tipleri;

AnalysisLabels : Ölçü için isteğe bağlı etiket.

AnalysisUsage : Bir küp alanda boyutunu tanımlar. Beş seçenek bulunur;

  1. Attribute : Alan bir boyut niteliğindedir.
  2. Measure : Alan bir ölçüdür.
  3. Both : Alan hem boyut hem de ölçüdür.
  4. None : Alan bir ölçü yada boyut değeri taşımaz.
  5. Auto : Genişletilmiş veri türü veya numarandırma için kullanılacaktır.

AnalysisDefaultTotal :  Veri tipine işlem ayrıntılarını barındırır.

NOT: String veri tipi için AnalysisDefaultTotal de iki seçenek seçilebilir; Count ve DistinctCount seçilebilir. String tipine başka bir işlem özelliği veridiğniz de küp oluşmaz ve hata verir. Bu sebeple mantıklı ölçümler verilmelidir.

 

DYNAMICS AX OLAP KÜP OLUŞTURMA ADIMLARI

1.- AOT / Data Dictionary / Perspectives / New Perspectives (sağ tıklama) adımlarını izleyip, yeni Perspective’ imizi oluşturuyoruz. (PRGSalesAnalysis) (Bkz: Image1)

2.- Perspectives / Properties  / Label  => SatisAnaliziTY (Bu Label daha sonra karşımıza çıkacaktır.)

3.- Perspectives / Properties  / Usage => OLAP seçeneğini seçiyoruz.

4.- Perspectives Tables ve Views lerden oluşur. Bu adımda küpü oluşturan veri tablolarını ve kullanılacak wiew leri seçip, Perspectives in altına ekliyoruz.

5.- Perspectives / Tables – Views / Fields / Properties => Bu adımda yukarıda belirtilen özelliklere göre, raporun çalışma mantığına göre ölçümleri veriyoruz.

6.- Yeni oluşturulan Perspective‘ imizi  SQL Server/Analysis Services e eklememiz gerekiyor. Buradan ulaşabilrisiniz.

Böylece oluşturulan küp’ ü istenilen herhangi bir BI iş zekası çözümleri ürünlerinde kullanabilirsiniz. (Bkz. Image2)

 

Dynamics-Ax-Olap-Küp-Perspectives-Create

 

dynamics-ax-olap-kup-analysisservices

Dynamics Ax 2012 OLAP Küp-Perspective Nedir? Ve Oluşturma Aşamaları
Etiketlendi:                     

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir